Eemnes hervat bestuur na maanden crisis: burgemeester verliest financiënportefeuille

De gemeente Eemnes krijgt over ruim vijf weken een nieuw college. De fracties van Dorpsbelang en CDA hebben aangekondigd een coalitie te vormen en werken aan een nieuw coalitieakkoord. Dit betekent dat drie wethouders zullen vertrekken en dat burgemeester Jeroen Diepeveen zijn portefeuille financiën zal afstaan aan een andere wethouder. De bestuurlijke crisis in Eemnes, die sinds begin 2026 voortduurt, loopt daarmee op zijn einde.

Dorpsbelang en het CDA hebben samen een meerderheid in de gemeenteraad van Eemnes. De twee partijen onderhandelen momenteel over de verdeling van portefeuilles en de prioriteiten voor de komende vier jaar. Naar verwachting zal het nieuwe college in juni 2026 aanzwellen. Dit betekent dat Eemnes gedurende vier tot zes maanden zonder stabiel bestuur heeft gefunctioneerd — een periode waarin veel gemeentelijke diensten onder druk stonden.

De bestuurlijke crisis in Eemnes begon in januari 2026, toen het college van burgemeester en wethouders uit elkaar viel. De aanleiding was een conflict over de financiële situatie van de gemeente. Eemnes kampt sinds 2023 met ernstige financiële problemen, met een schuld van circa 8 miljoen euro en een structureel begrotingstekort. Het vorige college kon niet tot overeenstemming komen over de sanering van deze schuld, wat leidde tot politieke spanningen en uiteindelijk tot het vertrek van meerdere wethouders.

Burgemeester Jeroen Diepeveen, die sinds 2019 in functie is, had de financiënportefeuille in handen. Zijn aanpak van de schuldencrisis was omstreden. Sommige fracties vonden dat hij te veel bezuinigingen doorvoerde, wat gevolgen had voor diensten aan inwoners en ondernemers. Andere fracties vonden dat hij niet hard genoeg optraden tegen de schuld. Dit conflict zorgde voor een patstelling in het college, wat uiteindelijk leidde tot de crisis.

De crisis had gevolgen voor ondernemers in Eemnes. Gedurende de periode zonder stabiel bestuur konden veel vergunningsaanvragen niet worden afgehandeld. Ondernemers die wilden uitbreiden, verhuizen of nieuwe activiteiten starten, liepen tegen vertragingen aan. Ook subsidieaanvragen en andere ondersteuning van de gemeente stonden stil. Naar schatting zijn 12 tot 18 bedrijven in Eemnes getroffen door deze vertraging.

Eemnes is een kleine gemeente in de regio Utrecht, met ongeveer 9.000 inwoners. De gemeente bestaat uit drie dorpen: Eemnes, Spakenburg en Bunschoten. De economie van Eemnes is gericht op landbouw, toerisme en kleinschalige industrie. Veel ondernemers zijn afhankelijk van vergunningen en subsidies van de gemeente voor hun bedrijfsvoering. De bestuurlijke crisis heeft daarom directe gevolgen gehad voor het lokale bedrijfsleven.

Financiële problemen sinds 2023

De financiële problemen van Eemnes begonnen in 2023. De gemeente had een structureel begrotingstekort van circa 1,2 miljoen euro per jaar, veroorzaakt door een combinatie van factoren: dalende inkomsten uit gemeentelijke belastingen, stijgende kosten voor zorg en ondersteuning, en investeringen in infrastructuur die niet volledig waren gefinancierd. Dit leidde tot een oplopende schuld, die in 2025 was uitgegroeid tot ongeveer 8 miljoen euro.

De schuld van Eemnes is hoog in verhouding tot de omvang van de gemeente. Ter vergelijking: de gemiddelde schuld van Nederlandse gemeenten van dezelfde grootte ligt rond de 2 tot 3 miljoen euro. Eemnes heeft dus een schuld die twee tot drie keer hoger is dan het gemiddelde. Dit is een teken van ernstige financiële problemen.

De vorige burgemeester en het vorige college hebben geprobeerd de schuld terug te dringen door bezuinigingen. Dit leidde tot vermindering van diensten, sluiting van gemeentelijke faciliteiten, en verhoging van lokale belastingen. Deze maatregelen waren impopulair en veroorzaakten veel kritiek van inwoners en ondernemers. Tegelijkertijd was de schuld nog steeds niet onder controle, omdat de structurele begrotingsproblemen niet waren opgelost.

De financiële crisis van Eemnes is niet uniek. Veel kleine gemeenten in Nederland kampen met soortgelijke problemen. De Utrechtse Heuvelrug, een vergelijkbare gemeente in dezelfde regio, had in 2024 een schuld van circa 6 miljoen euro en voerde eveneens bezuinigingen door. Wijk bij Duurstede, ook in Utrecht, had in 2023 een begrotingstekort en moest drastische maatregelen nemen. Deze voorbeelden tonen aan dat kleine gemeenten structureel onder druk staan door dalende inkomsten en stijgende uitgaven.

Gevolgen voor ondernemers

De bestuurlijke crisis in Eemnes heeft directe gevolgen gehad voor ondernemers. Gedurende de periode zonder stabiel bestuur konden veel vergunningsaanvragen niet worden afgehandeld. Dit betreft vergunningen voor bouw, horeca, handel, en andere activiteiten. Ondernemers die wilden uitbreiden of verhuizen, liepen tegen maanden vertraging aan.

Een voorbeeld: een ondernemer in Spakenburg wilde zijn bedrijf uitbreiden met een nieuwe afdeling. Hiervoor was een bouwvergunning nodig. De aanvraag werd ingediend in februari 2026, maar kon niet worden afgehandeld omdat het college niet functioneerde. De ondernemer kon pas in mei 2026 met de uitbreiding beginnen, waardoor hij drie maanden vertraging opliep. Dit kostte hem naar schatting 15.000 tot 20.000 euro aan gemiste omzet en extra kosten.

Ook subsidies en ondersteuning van de gemeente stonden stil. Veel ondernemers in Eemnes zijn afhankelijk van subsidies voor investeringen, training, en marketing. Deze subsidies konden niet worden aangevraagd of toegekend gedurende de crisis. Dit heeft gevolgen gehad voor investeringen en groei.

Daarnaast heeft de financiële crisis van Eemnes gevolgen gehad voor het ondernemersklimaat. Ondernemers maken zich zorgen over de toekomst van de gemeente. Als de gemeente blijft bezuinigen, kunnen diensten verder worden afgebouwd, wat gevolgen heeft voor de aantrekkelijkheid van Eemnes als vestigingsplaats. Dit kan leiden tot vertrek van ondernemers naar andere gemeenten met een stabieler bestuur.

De horeca in Eemnes is bijzonder getroffen. Veel horecabedrijven zijn afhankelijk van toerisme. De bestuurlijke crisis heeft geleid tot negatieve berichtgeving over Eemnes in de media, wat gevolgen heeft gehad voor het imago van de gemeente. Toeristen kunnen afzien van een bezoek aan Eemnes vanwege de negatieve berichtgeving. Dit heeft geleid tot lagere omzetten voor horecabedrijven.

Nieuw college en vooruitzicht

Het nieuwe college van Dorpsbelang en CDA zal zich moeten richten op twee prioriteiten: het stabiliseren van het bestuur en het aanpakken van de financiële problemen. Het coalitieakkoord zal waarschijnlijk maatregelen bevatten voor verdere sanering van de schuld, maar ook voor ondersteuning van het lokale bedrijfsleven.

De afstelling van de burgemeester van zijn financiënportefeuille is een belangrijke verandering. Dit betekent dat de financiën voortaan onder leiding staan van een wethouder, niet van de burgemeester. Dit kan voordelen hebben, omdat een wethouder meer tijd kan besteden aan financiële vraagstukken dan een burgemeester, die ook veel tijd besteedt aan ceremoniele taken en bestuurlijke coördinatie.

Het nieuwe college zal waarschijnlijk een meer gebalanceerde aanpak kiezen voor de sanering van de schuld. Dit kan betekenen dat niet alleen wordt bezuinigd, maar ook wordt gezocht naar inkomstenbronnen, zoals het aantrekken van bedrijven, het verhogen van toerismeomzetten, en het beter benutten van gemeentelijke eigendommen. Dit zou beter zijn voor het lokale bedrijfsleven dan alleen bezuinigingen.

De komende maanden zullen cruciaal zijn voor Eemnes. Het nieuwe college moet snel aan het werk gaan om het vertrouwen in het bestuur te herstellen. Dit vereist duidelijke communicatie over de financiële situatie, realistische plannen voor sanering, en steun voor het lokale bedrijfsleven. Als het nieuwe college dit lukt, kan Eemnes de crisis te boven komen en weer groeien. Als het mislukt, riskeert de gemeente verder in de problemen terecht te komen.