Eindhovens café verliest vergunningen na steekpartij en drugslink

De gemeente Eindhoven heeft de vergunningen van Café040 aan de Lijmbeekstraat ingetrokken. Burgemeester Jeroen Dijsselbloem baseerde dit besluit op 'slecht levensgedrag' van de leidinggevenden. Het café was al tijdelijk gesloten nadat op Koningsdag een man werd neergestoken. Maandag trokken gemeente en burgemeester zowel de alcoholvergunning als de vergunning voor kansspelautomaten in. Het café mag daarmee niet langer als horecazaak worden uitgebaat.

De steekpartij vond plaats op Koningsdag, toen een 29-jarige man werd neergestoken. Deze man werd kort daarna aangehouden. Volgens de gemeente veroorzaakte Café040 al langer overlast in de buurt. De ingetrokken vergunningen zijn het gevolg van een cumulatie van incidenten en klachten, niet alleen de steekpartij alleen. De gemeente ziet het intrekken van vergunningen als een effectief instrument om ernstige overlast aan te pakken.

Een van de uitbaters van Café040 is ook betrokken bij drie andere horecazaken in dezelfde buurt: Cappuccino, Zeester en Stella Marina, alle gelegen aan de Kruisstraat. Van deze drie zaken werden vorige week al de exploitatievergunningen ingetrokken. Een aantal van de eigenaren en uitbaters van deze zaken wordt door justitie in verband gebracht met drugshandel. Dit duidt op een breder patroon van criminele activiteiten in het gebied.

De zaak maakt deel uit van een groter politieonderzoek naar criminaliteit in het centrum van Eindhoven. De politie en gemeente richten zich op het gebied rondom de Kruisstraat en de Woenselse Markt, waar al langer sprake is van drugshandel, geweld, overlast en verstoringen van de openbare orde. Onder de naam Project Aurora werken de gemeente Eindhoven, de politie, het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst samen om de ondermijning in deze buurt aan te pakken.

Intrekken van vergunningen als handhavingsinstrument

Het intrekken van horecavergunningen is een sterk handhavingsinstrument dat gemeenten kunnen inzetten tegen bedrijven die ernstige overlast veroorzaken of betrokken zijn bij criminele activiteiten. In Nederland kunnen burgemeesterssen en wethouders vergunningen intrekken op grond van artikel 2:25 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en artikel 13e van de Drank- en Horeca-wet. De gronden voor intrekking zijn onder meer: ernstige verstoring van de openbare orde, overlast voor omwonenden, betrokkenheid bij drugshandel of ander strafbaar gedrag, en 'slecht levensgedrag' van de ondernemer.

De term 'slecht levensgedrag' is een juridisch begrip dat zich uitstrekt tot gedrag dat buiten de bedrijfsvoering plaatsvindt, maar dat aangeeft dat de ondernemer niet geschikt is om een horecazaak te runnen. Dit kan betrekking hebben op eerdere veroordelingen, betrokkenheid bij criminele organisaties, of een patroon van regelmatig gedrag dat in strijd is met de wet. Gemeenten gebruiken dit instrument steeds vaker, vooral in buurten waar georganiseerde criminaliteit en drugshandel voorkomen.

In Eindhoven zijn de afgelopen jaren meerdere horecazaken gesloten wegens vergunningintrekking. In 2024 trok de gemeente vergunningen in van twee cafés in de binnenstad wegens drugshandel. In 2023 werden drie zaken gesloten na geweldsincidenten. Dit patroon wijst erop dat Eindhoven een meer offensieve aanpak hanteert tegen horecabedrijven die betrokken zijn bij criminele activiteiten.

Voor horecaondernemers is dit een belangrijk signaal. Vergunningintrekking is niet alleen een financieel verlies — het betekent ook reputatieschade, verlies van klantenkring en moeilijkheden bij het vinden van een nieuwe locatie. Veel gemeenten delen informatie over vergunningintrekkingen, waardoor een ondernemer die eenmaal een vergunning heeft verloren, moeilijker een nieuwe vergunning kan krijgen. Dit maakt het cruciaal voor horecaondernemers om actief toezicht te houden op wat er in hun zaak gebeurt en snel in te grijpen bij incidenten.

Project Aurora en aanpak van ondermijning

Project Aurora is een samenwerkingsverband tussen gemeente, politie, Openbaar Ministerie en Belastingdienst. Het doel is om georganiseerde criminaliteit, drugshandel en andere vormen van ondermijning in de Eindhovense binnenstad aan te pakken. Ondermijning verwijst naar situaties waarin criminele organisaties zich nestelen in legale bedrijven en buurtschappen, waardoor de integriteit van die bedrijven en de veiligheid van de buurt worden aangetast.

De aanpak van Project Aurora richt zich op meerdere niveaus. Ten eerste: het verstoren van criminele activiteiten door politiecontroles, arrestaties en vervolgingen. Ten tweede: het intrekken van vergunningen van bedrijven die als dekmantel voor criminaliteit fungeren. Ten derde: het verbeteren van de fysieke veiligheid in de buurt door betere straatverlichting, cameratoezicht en meer politiepatrouilles. Ten vierde: het ondersteunen van legale ondernemers en buurtbewoners die last hebben van de criminaliteit.

Dergelijke integrale aanpakken zijn effectiever dan alleen politiehandhaving. Onderzoeken tonen aan dat het combineren van politiewerk, handhaving van regelgeving, en fysieke ingrepen in de buurt leidt tot duurzamere afname van criminaliteit. Steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht hebben vergelijkbare projecten met positieve resultaten.

Voor de Eindhovense horeca is Project Aurora zowel een bedreiging als een kans. Een bedreiging, omdat strikte handhaving betekent dat ondernemers die niet zorgvuldig toezicht houden op hun zaak, hun vergunning kunnen verliezen. Een kans, omdat legale ondernemers baat hebben bij een veiliger buurt, minder overlast en een beter imago van het gebied. Een schone buurt trekt meer klanten aan dan een buurt met drugshandel en geweld.

Gevolgen voor horecaondernemers in Eindhoven

De ingetrokken vergunningen van Café040 en de drie andere zaken hebben directe gevolgen voor de betrokken ondernemers. Zij verliezen hun inkomstenbronen en moeten hun medewerkers ontslaan. Voor de medewerkers van deze zaken betekent dit plotseling werkloosheid. Horecapersoneel heeft doorgaans flexibele contracten en weinig zekerheid, dus een plotselinge sluiting kan financieel ernstig zijn.

Daarnaast heeft het gevolgen voor de reputatie van de Kruisstraat en omgeving. Hoewel de sluiting van criminele bedrijven goed is voor de veiligheid, kan het kortstondig leiden tot een negatief beeld van het gebied. Legale horecaondernemers in de buurt kunnen last hebben van afnemende klantenstroom, omdat potentiële bezoekers het gebied mijden vanwege de negatieve berichtgeving. Dit kan leiden tot lagere omzetten en mogelijk ook tot sluitingen van legale zaken.

Voor andere horecaondernemers in Eindhoven is het een waarschuwing. Gemeenten worden steeds strenger in hun handhaving van horecavergunningen. Ondernemers moeten voorkomen dat hun zaak wordt gebruikt voor illegale activiteiten, bijvoorbeeld door drugshandel of wapenbezit. Dit vereist actief toezicht op wat er in en rond de zaak gebeurt, training van personeel, en samenwerking met politie en gemeente.

De Eindhovense horeca-industrie is aanzienlijk. De stad telt naar schatting meer dan 600 horecazaken, met een gezamenlijke omzet van circa 400 miljoen euro per jaar. De sector geeft werk aan meer dan 5.000 mensen. Een reputatie van onveiligheid en criminaliteit kan schadelijk zijn voor het gehele imago van de horeca in de stad.

Juridische aspecten en beroepsmogelijkheden

Uitbaters van Café040 hebben juridische mogelijkheden om tegen de vergunningintrekking in beroep te gaan. Zij kunnen bezwaar indienen bij de gemeente en vervolgens beroep aantekenen bij de bestuursrechter. De bestuursrechter zal beoordelen of de gemeente voldoende gronden had voor intrekking en of de procedure correct is gevolgd.

De kans op succes van een beroep hangt af van de sterkte van het bewijs dat de gemeente heeft verzameld. Als de gemeente kan aantonen dat de zaak inderdaad een bron van overlast is geweest, dat er incidenten hebben plaatsgevonden, en dat de uitbaters wisten of hadden moeten weten van criminele activiteiten, dan zal de bestuursrechter de intrekking waarschijnlijk in stand houden. Als de gemeente echter onvoldoende bewijs heeft, kan de rechter de intrekking vernietigen en de vergunning herstellen.

In praktijk winnen uitbaters zelden beroepszaken tegen vergunningintrekking, vooral als er sprake is van geweld of drugshandel. Rechters geven gemeenten veel discretie op dit terrein, omdat zij erkennen dat burgemeesterssen en wethouders beter zijn gepositioneerd om lokale veiligheidskwesties in te schatten.

De komende maanden zal Project Aurora waarschijnlijk verder uitbreiden. De gemeente en politie zullen meer controles uitvoeren in de buurt, meer cameratoezicht installeren en mogelijk meer vergunningen intrekken als daar aanleiding toe is. Het Openbaar Ministerie zal vervolgingen voeren tegen personen die betrokken zijn bij drugshandel.

Voor de horeca in Eindhoven betekent dit dat ondernemers zich bewust moeten zijn van hun verantwoordelijkheden. Zij moeten hun zaak schoon houden, geen criminele activiteiten toestaan, en samenwerken met politie en gemeente. Ondernemers die dit doen, hebben niets te vrezen. Ondernemers die hun zaak gebruiken als dekmantel voor criminaliteit, zullen hun vergunning verliezen.

De zaak van Café040 illustreert ook het belang van goede buurtrelaties. Overlast en criminaliteit ontstaan niet zomaar; zij groeien geleidelijk. Buurtbewoners, ondernemers en gemeente moeten alert zijn op signalen van problemen en snel handelen. Dit voorkomt dat situaties escaleren tot steekpartijen en andere ernstige incidenten.

De vraag is ook of de sluiting van deze zaken daadwerkelijk tot minder drugshandel in de buurt leidt, of dat criminele organisaties zich simpelweg verplaatsen naar andere locaties. Onderzoeken suggereren dat handhaving en vergunningintrekking wel degelijk effect hebben, maar dat dit moet worden gecombineerd met andere maatregelen, zoals jeugdwerk, economische ontwikkeling en betere integratie van migrantengemeenschappen. Alleen repressie is onvoldoende om ondermijning duurzaam aan te pakken.