Kachelspecialist 't Stokertje Kachelparadijs failliet: energietransitie treft retailsector

De rechtbank Noord-Nederland heeft op 26 mei 2026 het faillissement uitgesproken van 't Stokertje Kachelparadijs B.V., een kachelspecialist gevestigd aan de Dorpsstraat 12 in Orvelte. Het bedrijf opereerde onder tien verschillende handelsnamen, waaronder Stokertje Advies, Installatie & Onderhoud, Haardenlounge, Kachelparadijs en 't Stokertje Kachelhûs Fryslân. Curator mr. J. Knotter uit Emmen is aangesteld om de afwikkeling te leiden. Rechter-commissaris mr. H.J. Idzenga houdt toezicht op het verloop van het faillissement.

Het bedrijf stond ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 04058826. De vestiging in Orvelte, een dorp in Drenthe met circa 1.100 inwoners, wijst op een lokaal gerichte onderneming. Orvelte staat bekend als toeristisch-recreatief centrum met open-luchtmuseum, restaurants en winkels. Het dorp trekt jaarlijks circa 200.000 bezoekers. Voor een kachelspecialist is de combinatie van lokale bewoners en toeristen een potentiële markt voor zowel permanente als seizoensgebonden vraag naar haarden en kachels.

De tien handelsnamen onder welke het bedrijf opereerde, wijzen op een gediversificeerde bedrijfsvoering. Naast de kernactiviteiten rond kachels en haarden (Kachelparadijs, Haardenlounge, 't Stokertje Kachelhûs) waren er namen gericht op advies en installatie (Stokertje Advies, Installatie & Onderhoud), en namen die wijzen op tuinartikelen en buitenruimtes (Ambachten Tuin, Vuurplaats Orvelte). Dit suggereert dat het bedrijf probeerde zijn aanbod uit te breiden naar aanverwante productcategorieën om inkomstenbronnen te diversifiëren.

Energietransitie raakt kachelbranche hard

Het faillissement van 't Stokertje Kachelparadijs past in een bredere trend van dalende vraag naar houtkachels, haarden en andere fossiele verwarmingssystemen. De Nederlandse energietransitie, gericht op het bereiken van klimaatdoelstellingen en het afbouwen van fossiele brandstoffen, heeft directe gevolgen voor bedrijven die zich richten op traditionele verwarmingssystemen.

De Nederlandse markt voor houtkachels en haarden is sinds 2020 onder druk komen te staan. Volgens gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) daalde het aantal huishoudens dat een houtkachel of open haard als primaire verwarmingsbron gebruikte, van circa 8 procent in 2015 naar ongeveer 4 procent in 2025. In absolute aantallen gaat het om een daling van ruim 600.000 huishoudens naar ongeveer 300.000 huishoudens. Deze daling is het gevolg van verschillende factoren: energiebewustzijn, hogere energieprijzen, regelgeving rond luchtkwaliteit, en het toenemende aanbod van duurzame alternatieven zoals warmtepompen.

De Nederlandse overheid heeft sinds 2021 regelgeving aangescherpt rond de verkoop en installatie van houtkachels. De Wet Luchtkwaliteit stelt strengere eisen aan de uitstoot van fijnstof en andere vervuilende stoffen. Dit heeft geleid tot hogere kosten voor producenten en installateurs, omdat alleen kachels die aan de nieuwe normen voldoen, mogen worden verkocht. Voor kleinere spelers als 't Stokertje is dit een aanzienlijke drempel, omdat zij minder schaalvoordelen hebben dan grote ketens.

Tegelijkertijd is de vraag naar warmtepompen explosief gestegen. Het aantal geïnstalleerde warmtepompen in Nederland groeide van circa 50.000 in 2015 naar ongeveer 800.000 in 2025 — een zestiendubbeling. Warmtepompen zijn energiezuiniger, hebben lagere exploitatiekosten en passen beter in de doelstellingen van de energietransitie. Voor veel huishoudens is een warmtepomp aantrekkelijker dan een houtkachel, vooral omdat de overheid subsidies biedt voor de installatie van warmtepompen (tot 3.500 euro via de ISDE-regeling in 2025).

De regelgeving rond gasketels en cv-installaties is eveneens aangescherpt. Sinds 2021 mogen nieuwe huizen niet meer op aardgas worden aangesloten. Voor bestaande huizen geldt dat vanaf 2026 geen nieuwe gasketels meer mogen worden geïnstalleerd in huizen die op het gasnet zijn aangesloten en waar een warmtepomp technisch haalbaar is. Dit leidt tot een verschuiving van vraag van gas- en olieverwarming naar elektrische warmtepompen en duurzame warmtebronnen.

Markt voor kachels en haarden onder druk

De Nederlandse markt voor kachels en haarden is klein en sterk gefragmenteerd. Naar schatting zijn er tussen de 200 en 300 gespecialiseerde kachelwinkels en installateurs in Nederland, aangevuld met circa 1.500 bouwmarkten (Gamma, Hornbach, Karwei) die kachels en haarden in hun assortiment hebben. De totale marktomvang voor kachels, haarden en verwante producten wordt geschat op circa 150 tot 200 miljoen euro per jaar, waarvan ongeveer 60 procent op verkoop en 40 procent op installatie en onderhoud.

De markt is onder druk door meerdere factoren. Ten eerste is de vraag dalend, zoals hierboven beschreven. Ten tweede is er toenemende concurrentie van online retailers en grote ketens. Bedrijven als Gamma, Hornbach en Baumarkt bieden kachels aan tegen lagere prijzen dan gespecialiseerde winkels, omdat zij grotere volumes hebben en lagere overheadkosten. Ten derde is de marge onder druk. Veel kachelwinkels opereren met marges van 20 tot 30 procent, wat voor een klein bedrijf met beperkte volumes lastig is om rendabel te blijven.

Voor gespecialiseerde bedrijven als 't Stokertje is het moeilijk om te concurreren. Zij kunnen niet op prijs concurreren met grote ketens, dus moeten zij zich onderscheiden door service, advies en installatie. Dit vereist een goed opgeleide en ervaren team, wat duur is. Bovendien is de vraag naar installatie- en onderhoudsdiensten ook dalende, omdat minder huishoudens een houtkachel hebben en omdat veel bestaande kachels al zijn geïnstalleerd.

Orvelte, waar 't Stokertje was gevestigd, is een klein dorp met beperkte lokale markt. De kern van de klantenkring bestaat uit lokale bewoners en toeristen. Voor toeristen kan een haard of kachel aantrekkelijk zijn voor een vakantiehuisje of B&B, maar dit is een seizoensgebonden en beperkte markt. Voor lokale bewoners is de vraag dalend, omdat zij steeds vaker kiezen voor warmtepompen of andere duurzame alternatieven.

Gevolgen voor betrokkenen

Het faillissement van 't Stokertje Kachelparadijs heeft gevolgen voor verschillende partijen. Voor werknemers betekent het verlies van hun baan. Gezien de aard van het bedrijf gaat het waarschijnlijk om een klein team van 3 tot 8 personen, waaronder verkopers, installateurs en administratief personeel. Zij kunnen aanspraak maken op een uitkering via het UWV, dat in geval van faillissement de lonen over maximaal drie maanden voorschiet.

Voor klanten die een onderhoudscontract hadden met 't Stokertje, betekent het faillissement dat zij een ander bedrijf moeten zoeken voor onderhoud en reparatie van hun kachel. Dit kan leiden tot onderbreking van diensten en zoeken naar alternatieven. Voor klanten die een kachel hebben besteld maar nog niet hebben ontvangen, geldt dat zij hun vordering moeten indienen bij curator Knotter, maar de kans op volledige terugbetaling is klein.

Voor leveranciers van kachels, haarden, onderdelen en installatiematerialen betekent het faillissement dat openstaande facturen mogelijk niet worden betaald. Zij moeten hun vorderingen indienen bij de curator. Voor kleinere leveranciers kan dit een forse aderlating betekenen.

Voor de verhuurder van het pand aan de Dorpsstraat betekent het faillissement dat er mogelijk huurachterstanden zijn en dat het pand leeg komt te staan. Afhankelijk van de staat van het pand en de vraag naar winkelruimte in Orvelte, kan het lastig zijn om snel een nieuwe huurder te vinden.

Branchetrend: faillissementen in detailhandel en installatiebedrijven

Het faillissement van 't Stokertje past in een bredere trend van toenemende faillissementen in de detailhandel en installatiebedrijven. Volgens het CBS werden in het eerste kwartaal van 2026 ruim 1.800 faillissementen uitgesproken in Nederland, een stijging van 12 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De detailhandel behoort tot de zwaarst getroffen branches, met een stijging van circa 15 procent in het aantal faillissementen.

De detailhandel kampt met meerdere structurele problemen. Ten eerste is er toenemende concurrentie van online retailers en grote ketens. Kleine gespecialiseerde winkels verliezen marktaandeel aan grotere spelers met lagere kosten en betere bereik. Ten tweede zijn de huurkosten voor winkelruimte in veel steden gestegen, terwijl de omzet per vierkante meter daalt. Ten derde is er toenemende regelgeving rond duurzaamheid, arbeidsomstandigheden en luchtkwaliteit, wat de kosten voor bedrijven verhoogt.

Voor installatiebedrijven is er bovendien toenemende concurrentie van grote bouwbedrijven en ketens die installatie- en onderhoudsdiensten aanbieden. Dit leidt tot prijsdruk en lagere marges. Bedrijven die zich niet kunnen onderscheiden door kwaliteit, service of specialisatie, verliezen opdrachten aan concurrenten.

De energietransitie versnelt deze trend. Bedrijven die zich richten op fossiele verwarmingssystemen (gas, olie, houtkachels) zien hun markt krimpen. Bedrijven die zich niet snel kunnen aanpassen en omschakelen naar duurzame alternatieven (warmtepompen, zonnepanelen, warmtenetten), lopen het risico failliet te gaan. Dit vereist investeringen in kennis, training en marketing, wat voor kleine bedrijven lastig is.

Vergelijking met andere regio's

De situatie in Orvelte en Drenthe is niet uniek. In andere regio's zien gespecialiseerde detailhandels en installatiebedrijven eveneens teruglopende vraag en toenemende concurrentie. In Amsterdam en Rotterdam hebben veel kleine kachelwinkels en haardenwinkels de afgelopen vijf jaar hun deuren gesloten. In Utrecht is het aantal gespecialiseerde kachelwinkels van circa 8 in 2015 gedaald naar 2 in 2025.

De energietransitie treft ook andere sectoren. Cv-installateurs zien hun markt voor gasketels krimpen, maar kunnen deels overstappen naar warmtepompen. Elektriciënsbedrijven profiteren van de groeiende vraag naar elektrische installaties voor warmtepompen en zonnepanelen. Voor bedrijven die zich niet kunnen aanpassen, is het risico op faillissement groot.

Curator Knotter zal in de komende periode een eerste crediteurenvergadering organiseren, waarbij schuldeisers worden geïnformeerd over de stand van zaken. Crediteuren krijgen de gelegenheid om hun vorderingen in te dienen. De curator zal vervolgens inventariseren welke activa beschikbaar zijn, zoals voorraden kachels en haarden, kantoorinventaris, gereedschap en vorderingen op debiteuren.

Ook zal worden onderzocht of er mogelijkheden zijn voor een doorstart. In de kachelbranche is dit lastig, omdat de markt krimpt en de vraag naar fossiele verwarmingssystemen afneemt. Een doorstart zou alleen zinvol zijn als het bedrijf zich kan omschakelen naar duurzame alternatieven, zoals warmtepompen of zonnepanelen. Dit vereist aanzienlijke investeringen en omscholing van personeel.

Voor ondernemers in de detailhandel en installatiebedrijven is het faillissement van 't Stokertje een waarschuwing. De energietransitie is niet alleen een milieuaangelegenheid, maar ook een bedrijfseconomische realiteit. Bedrijven die zich niet snel kunnen aanpassen aan veranderende vraag en regelgeving, lopen het risico failliet te gaan. Investeren in kennis, training en nieuwe productlijnen is essentieel om toekomstbestendig te blijven.