Wielerronde Veenendaal-Veenendaal stopt na 35 jaar: 'Organisatie wordt onhaalbaar'

De wielerronde Veenendaal-Veenendaal, een van de langstlopende amateurwielerevenementen in Nederland, verdwijnt na 35 jaar van de kalender. Dit weekend vindt de laatste editie plaats. Organisatoren Manolo Versteeg (57) en Odin Kroon (51), die sinds 1991 betrokken zijn bij de organisatie, geven toe dat zij niet langer de energie en middelen hebben om het evenement voort te zetten.

Versteeg en Kroon regelen al drie decennia alles wat met de wielerronde te maken heeft: de voorbereiding van start- en finishlocatie, veiligheidsmaatregelen op de route, begeleiding van deelnemers, teams en vips, en de communicatie met sponsors en gemeente. "We zijn zo gek als een deur", zeggen zij zelf over hun jarenlange inzet. Maar de realiteit heeft hen ingehaald. De kosten stijgen, sponsors trekken zich terug, en de regelgeving rond veiligheid en aansprakelijkheid wordt steeds strenger.

Veenendaal-Veenendaal is geen professioneel wielerronde zoals de Tour de France of Giro d'Italia. Het is een amateurwielerevenementen voor lokale en regionale fietsers, waarbij deelnemers in groepen de route afleggen. Dergelijke evenementen zijn belangrijk voor de lokale sportcultuur, gemeenschapsgevoel en toerisme. Veel Nederlandse gemeenten organiseren vergelijkbare wielerevenementen, zoals de Ronde van Flevoland, de Ronde van Drenthe en de Ronde van Groningen.

De wielerronde Veenendaal-Veenendaal trok in goede jaren tussen de 800 en 1.200 deelnemers. Dit zijn vooral amateurfietsers uit de regio Utrecht, maar ook uit andere delen van Nederland. De route is ongeveer 100 tot 150 kilometer lang, afhankelijk van de gekozen afstand. Deelnemers betalen een inschrijfgeld van ongeveer 15 tot 25 euro per persoon. Dit levert jaarlijks inkomsten op van circa 15.000 tot 30.000 euro.

Deze inkomsten zijn echter onvoldoende om de kosten van organisatie te dekken. De uitgaven voor een dergelijk evenement zijn aanzienlijk: huur van locaties voor start en finish (circa 2.000 tot 5.000 euro), verzekering en aansprakelijkheid (circa 3.000 tot 8.000 euro), veiligheidsmaatregelen zoals verkeersregelaars en ambulances (circa 5.000 tot 10.000 euro), promotie en communicatie (circa 2.000 tot 5.000 euro), en diverse andere kosten. De totale jaarlijkse begroting voor een evenement van deze omvang ligt doorgaans tussen de 20.000 en 40.000 euro.

De kloof tussen inkomsten en uitgaven moet worden gedicht door sponsoring. Lokale bedrijven, zoals fietswinkels, restaurants, hotels en andere ondernemingen, sponsoren het evenement in ruil voor zichtbaarheid en goodwill. Maar deze sponsoring is onder druk komen te staan. Veel lokale bedrijven hebben te kampen met hogere kosten, lagere marges en onzekerheid over hun toekomst. Sponsoring van lokale evenementen is voor hen een luxe geworden die zij zich niet meer kunnen veroorloven.

Stijgende regelgeving en verzekeringseisen

Een belangrijke factor achter de stopzetting is de stijgende regelgeving rond veiligheid en aansprakelijkheid. De afgelopen jaren hebben gemeenten en verzekeraars steeds strengere eisen gesteld aan de organisatie van wielerevenementen. Dit betreft maatregelen als verkeersregelaars, medische begeleiding, verzekeringsdekking en noodplannen.

De verzekeringspremies voor wielerevenementen zijn in de afgelopen tien jaar verdubbeld tot verdrievoudigd. Dit komt doordat verzekeraars de risico's van massale evenementen hoger inschatten en meer dekking eisen. Voor een evenement met 1.000 deelnemers kan de verzekeringspremie oplopen tot 5.000 tot 10.000 euro per jaar. Dit is voor veel vrijwillige organisaties onhoudbaar.

Bovendien eisen gemeenten steeds meer veiligheidsmaatregelen. Dit kan inhouden: professionele verkeersregelaars (niet vrijwilligers), ambulances ter plaatse, medische begeleiding, afzetting van de route, en noodplannen voor calamiteiten. Deze maatregelen kosten veel geld en vereisen professionele coördinatie. Voor vrijwillige organisaties is dit moeilijk vol te houden.

De regelgeving is niet onredelijk — veiligheid is belangrijk. Maar voor kleinere, lokale evenementen maakt dit de organisatie steeds moeilijker. Veel gemeenten en organisaties hebben daarom hun wielerevenementen stopgezet of geschaald naar kleinere versies met minder deelnemers.

Gevolgen voor lokale economie en sportcultuur

De stopzetting van Veenendaal-Veenendaal heeft gevolgen voor de lokale economie en sportcultuur in Veenendaal. Het evenement trok jaarlijks 800 tot 1.200 deelnemers, waarvan velen van buiten Veenendaal kwamen. Deze deelnemers gaven geld uit in lokale restaurants, cafés, hotels en winkels. Een conservatieve schatting is dat elk deelnemer gemiddeld 20 tot 40 euro besteedt aan eten, drinken en overnachting. Dit levert jaarlijks inkomsten op van circa 16.000 tot 48.000 euro voor de lokale horeca en toerisme.

Bovendien was het evenement belangrijk voor de lokale sportcultuur. Het stimuleerde amateurfietsers om te trainen en deel te nemen aan een georganiseerde activiteit. Het gaf hen een gevoel van gemeenschap en verbinding met andere fietsers. Voor veel deelnemers was Veenendaal-Veenendaal een jaarlijkse traditie.

De stopzetting van het evenement betekent dat deze inkomsten en dit gemeenschapsgevoel verdwijnen. Lokale horeca en toerisme verliezen een jaarlijkse bron van inkomsten. Amateurfietsers moeten uitwijken naar andere wielerevenementen in de regio, zoals de Ronde van Flevoland of de Ronde van Drenthe.

Vergelijking met andere wielerevenementen

Veenendaal-Veenendaal is niet het enige amateurwielerevenementen dat onder druk staat. In heel Nederland kampen lokale wielerevenementen met dezelfde problemen: stijgende kosten, afnemende sponsoring, en toenemende regelgeving. Veel gemeenten hebben hun wielerevenementen stopgezet of geschaald naar kleinere versies.

De Ronde van Flevoland, een vergelijkbaar evenement in Flevoland met ongeveer 2.000 deelnemers per jaar, heeft de afgelopen jaren fors moeten bezuinigen. Het evenement is van een driedaags naar een eendaags evenement omgevormd, en het aantal deelnemers is teruggelopen. De organisatie kampt met dezelfde problemen als Veenendaal-Veenendaal: stijgende kosten en afnemende sponsoring.

De Ronde van Drenthe, een groter evenement met ongeveer 5.000 deelnemers, heeft beter stand gehouden, maar ook dit evenement heeft te kampen met stijgende kosten en afnemende sponsoring. De organisatie is steeds meer afhankelijk geworden van subsidies van de provincie en gemeente.

Dit patroon is zichtbaar in heel Nederland: grotere, meer gevestigde wielerevenementen kunnen zich staande houden, maar kleinere, lokale evenementen verdwijnen. Dit leidt tot een concentratie van wielerevenementen in grotere gemeenten en regio's, terwijl kleinere gemeenten achterblijven.

Waarom vrijwilligers afhaken

Een ander belangrijk aspect is dat vrijwilligers afhaken. Versteeg en Kroon zijn nu 57 en 51 jaar oud, en zij hebben 35 jaar lang vrijwilligerswerk gedaan. Dit is een enorme inzet, vooral omdat de organisatie steeds complexer en veeleisender is geworden. Veel vrijwilligers hebben niet de energie of capaciteit om dit vol te houden.

Bovendien is er een generatiewisseling gaande. Jongere generaties hebben minder interesse in vrijwilligerswerk voor lokale evenementen. Zij hebben drukke banen, gezinnen en andere verplichtingen. Het is moeilijk geworden om nieuwe vrijwilligers te vinden die bereid zijn om jarenlang onbetaald werk te doen.

Dit is een structureel probleem voor veel lokale organisaties. Veel vrijwilligersorganisaties kampen met veroudering van hun vrijwilligerscorps en moeite om nieuwe vrijwilligers aan te trekken. Dit leidt tot stopzetting van activiteiten en evenementen.

De stopzetting van Veenendaal-Veenendaal is een verlies voor de lokale sportcultuur en economie. Het is onwaarschijnlijk dat het evenement in dezelfde vorm terugkeert. Versteeg en Kroon hebben aangegeven dat zij niet langer beschikbaar zijn, en het is moeilijk om nieuwe organisatoren te vinden.

Er zijn enkele mogelijke alternatieven. Ten eerste zou een kleinere versie van het evenement kunnen worden georganiseerd, met minder deelnemers en lagere kosten. Dit zou de regelgeving en verzekeringseisen kunnen verminderen. Ten tweede zou het evenement kunnen worden overgenomen door een grotere organisatie, zoals een sportvereniging of gemeente. Dit zou meer middelen en professionele ondersteuning bieden.

Ten derde zou de gemeente Veenendaal kunnen besluiten om subsidie te verstrekken voor het evenement, om het voort te zetten. Dit is echter niet gebruikelijk, omdat gemeenten steeds minder budget hebben voor dergelijke activiteiten.

Voor amateurfietsers in de regio Utrecht blijven er alternatieven: de Ronde van Flevoland, de Ronde van Drenthe, en andere wielerevenementen in Nederland. Maar Veenendaal-Veenendaal zal niet meer plaatsvinden.