Harreveld schrapt eenrichtingsverkeer Kerkstraat, kiest voor reconstructie

De gemeente Harreveld gaat definitief geen eenrichtingsverkeer invoeren voor vracht- en landbouwverkeer in de Kerkstraat. Het college van burgemeester en wethouders heeft dit besluit genomen na uitgebreide evaluatie van een proef die in 2025 werd gehouden. In plaats daarvan investeert de gemeente in een reconstructie van de straat zelf, gericht op verbetering van verkeersveiligheid en leefbaarheid.

De Kerkstraat in Harreveld is een belangrijke verkeersader in het dorp. De straat verbindt het centrum met landbouwgebieden en bedrijventerreinen in de omgeving. Harreveld telt circa 8.500 inwoners en ligt in de gemeente Bronckhorst in Gelderland, op ongeveer 25 kilometer van Arnhem. Het dorp heeft een gemengde economie met landbouw, kleine industrie, detailhandel en diensten. De Kerkstraat is een drukke route voor vracht- en landbouwverkeer, wat regelmatig tot klachten van bewoners leidt over geluid, trillingen, veiligheid en slijtage van de weg.

De proef met eenrichtingsverkeer werd in 2025 uitgevoerd om te onderzoeken of dit het probleem zou oplossen. Eenrichtingsverkeer zou betekenen dat vracht- en landbouwverkeer slechts in één richting door de Kerkstraat mag rijden, waardoor het verkeer zou worden geconcentreerd en mogelijk zou worden omgeleid naar andere routes. Dit is een veel gebruikte aanpak in dorpen en steden waar zware voertuigen overlast veroorzaken.

De evaluatie van de proef toont echter aan dat eenrichtingsverkeer niet de gewenste effecten heeft bereikt. Waarschijnlijk is het verkeer niet voldoende omgeleid, is er sprake van uitwijkverkeer naar andere straten, of hebben bedrijven en landbouwers aangegeven dat eenrichtingsverkeer hun bedrijfsvoering bemoeilijkt. Ook kunnen er veiligheidskwesties zijn ontstaan, bijvoorbeeld door verwarring bij bestuurders of onverwachte verkeerspatronen.

De keuze voor reconstructie van de straat zelf is een meer structurele aanpak. Dit kan inhouden dat de Kerkstraat wordt verbreed, dat er aparte rijstroken voor zwaar verkeer worden aangelegd, dat de weg wordt verstevigd om beter bestand te zijn tegen zware voertuigen, dat er geluidsschermen of groene buffers worden geplaatst, of dat de straat wordt heringericht met bijvoorbeeld verlaagde trottoirs, betere afwatering en verbeterde zichtlijnen.

Een reconstructie van een dorpsstraat kost doorgaans tussen 500.000 en 2 miljoen euro, afhankelijk van de lengte, breedte en omvang van de werkzaamheden. Voor een straat van bijvoorbeeld 400 tot 600 meter kan een volledige reconstructie 1 tot 1,5 miljoen euro kosten. De gemeente zal waarschijnlijk subsidies aanvragen bij de provincie Gelderland of het Rijk, bijvoorbeeld via het Gemeentelijk Investeringsfonds of programma's gericht op verkeersveiligheid en leefbaarheid.

Context: Verkeersveiligheid en leefbaarheid in dorpen

De problematiek van zware voertuigen in dorpsstraten is een landwijd fenomeen. Veel dorpen en kleine steden hebben te maken met vracht- en landbouwverkeer dat door woonstraten rijdt, wat leidt tot geluid, trillingen, slijtage en veiligheidsproblemen. Dit is vooral problematisch in gebieden met veel landbouw, zoals Gelderland, Noord-Brabant en Friesland.

Gemeenten hebben verschillende instrumenten om dit aan te pakken. Eenrichtingsverkeer is een relatief goedkope maatregel, maar werkt niet altijd. Andere opties zijn gewichtsbeperkingen, snelheidsverlagingen, verkeersremmers, herinrichting van de straat, aanleg van omleggingsroutes, of verplaatsing van bedrijven naar bedrijventerreinen buiten het dorp. Veel gemeenten combineren meerdere maatregelen.

De reconstructie van de Kerkstraat past in een bredere trend van gemeenten die investeren in leefbaarheid en verkeersveiligheid. Dit is ook een gevolg van toenemende aandacht voor duurzaamheid, gezondheid en kwaliteit van leven in dorpen. Gemeenten willen dorpen aantrekkelijk houden voor inwoners en ondernemers, en zien investeringen in openbare ruimte als essentieel daarvoor.

De afgelopen jaren hebben veel gemeenten in Gelderland investeringen gedaan in dorpscentra, straten en openbare ruimte. Dit is mede ingegeven door de krimp in veel dorpen, waarbij gemeenten proberen inwoners vast te houden door de leefbaarheid te verbeteren. Ook speelt de energietransitie een rol: gemeenten investeren in duurzame straatverlichting, groene buffers en waterberging, wat tegelijk de leefbaarheid verbetert.

Gevolgen voor ondernemers en bedrijven

De afschaffing van eenrichtingsverkeer en de keuze voor reconstructie hebben gevolgen voor verschillende groepen ondernemers.

Voor landbouwers en agrarische bedrijven in de omgeving van Harreveld betekent het dat zij hun voertuigen en vrachtwagens blijven kunnen gebruiken op de Kerkstraat zonder beperkingen. Dit is gunstig voor hun bedrijfsvoering, omdat zij niet hoeven om te rijden of hun routes hoeven aan te passen. Landbouwverkeer is essentieel voor de agrarische sector: trekkers, maaidorsers, voertuigen voor veevoer en mest, en transportwagens voor gewassen en dieren rijden regelmatig door dorpsstraten.

Voor transportbedrijven en logistieke bedrijven geldt hetzelfde. Zij kunnen hun routes behouden en hoeven niet om te rijden. Dit bespaart tijd, brandstof en kosten. Transportbedrijven in landelijke gebieden zijn afhankelijk van goede doorgangsroutes door dorpen, omdat de alternatieve routes vaak langer zijn.

Voor detailhandel, horeca en diensten in de Kerkstraat zelf kan de reconstructie zowel voordelen als nadelen hebben. Tijdens de reconstructie zal de straat waarschijnlijk gedeeltelijk of volledig worden afgesloten, wat leidt tot minder klanten, moeilijker bereikbaarheid en overlast door bouwverkeer. Dit kan enkele maanden tot meer dan een jaar duren, afhankelijk van de omvang van de werkzaamheden. Voor ondernemers in de straat kan dit leiden tot omzetverlies van 20 tot 40 procent.

Aan de andere kant kan een gereconstrueerde straat aantrekkelijker zijn voor klanten. Een beter onderhouden, veiliger en aangenamer straat trekt meer voetgangers en fietsers aan, wat goed is voor winkels, cafés en restaurants. Ook kunnen er nieuwe mogelijkheden ontstaan, bijvoorbeeld voor terrassen, groen, zitplekken en evenementen. Dit kan op lange termijn tot meer omzet leiden.

Voor bouwbedrijven en aannemers in de regio biedt de reconstructie werkgelegenheid. Een reconstructie van de Kerkstraat zal waarschijnlijk aan lokale of regionale aannemer worden gegund, wat werk biedt aan timmerlieden, metselaars, elektriciens, loodgieters en andere vaklieden. Dit kan voor enkele maanden tot meer dan een jaar werk opleveren.

Voor bewoners van de Kerkstraat en omgeving zal de reconstructie op lange termijn voordelig zijn. Minder slijtage van de weg, betere drainage, verbeterde veiligheid en mogelijk minder geluid en trillingen zullen de leefbaarheid verbeteren. Dit kan ook de waarde van woningen in de straat positief beïnvloeden.

Financiering en planning

De gemeente zal nu moeten bepalen hoe de reconstructie wordt gefinancierd. Dit kan gebeuren uit het gemeentelijk budget, maar meestal worden dergelijke projecten gefinancierd met subsidies van de provincie of het Rijk. Mogelijke financieringsbronnen zijn het Gemeentelijk Investeringsfonds (GIF), programma's voor verkeersveiligheid, of subsidies voor duurzame en leefbare dorpen.

De planning van de reconstructie zal waarschijnlijk enkele jaren in beslag nemen. Eerst moet een ontwerp worden gemaakt, vervolgens moeten aanbestedingsprocedures worden doorlopen, en daarna kan de bouw beginnen. Realistische planning is dat de werkzaamheden in 2027 of 2028 van start gaan.

De gemeente zal waarschijnlijk in overleg gaan met bewoners, ondernemers en gebruikers van de straat om hun wensen en behoeften in kaart te brengen. Dit is belangrijk voor draagvlak en voor het ontwerp van de straat. Veel gemeenten gebruiken participatieprocessen waarbij burgers en ondernemers kunnen aangeven wat zij willen zien in de gereconstrueerde straat.

De afschaffing van eenrichtingsverkeer en keuze voor reconstructie toont aan dat gemeenten bereid zijn om in leefbaarheid te investeren, ook als dit meer geld kost dan eenvoudige maatregelen. Voor ondernemers in Harreveld betekent dit dat de gemeente hun belangen serieus neemt en bereid is om structurele oplossingen te zoeken.