Keolis verscherpt controles op rolstoelplanken na klachten in Almere

Vervoersbedrijf Keolis gaat de rolstoelplanken van Almeerse stadsbussen vaker controleren. Het bedrijf heeft deze maatregel aangekondigd na klachten van reizigers die niet met de bus konden reizen omdat de oprijplaten niet werkten. Een busreiziger kon in één maand tijd meerdere keren niet reizen en miste daardoor afspraken. Dit leidde ertoe dat raadslid Luca-Louis Croqué van GroenLinks-PvdA vragen stelde aan het college van burgemeester en wethouders van Almere.

Keolis voerde direct na de klachten een extra controle uit op alle oprijplaten in de Almeerse vloot. Hieruit bleek dat tien rolstoelplanken defect waren. Het bedrijf laat deze zo snel mogelijk repareren. Daarnaast gaat Keolis de maandelijkse controle opschroeven. Volgens het bedrijf worden de bussen en oprijplaten steeds ouder, waardoor defecten sneller kunnen ontstaan. Ook gaat Keolis het beleid rond het gebruik van rolstoelplanken en het verlenen van assistentie opnieuw onder de aandacht brengen bij medewerkers.

De rolstoelplanken in de Almeerse stadsbussen zijn niet handmatig te bedienen. Dit betekent dat wanneer een plank defect is, deze echt niet kan worden gebruikt. Reizigers in een elektrische of handmatige rolstoel kunnen dan niet met de bus mee. In dat geval verzoekt Keolis de reiziger om op de volgende bus te wachten of zoekt de chauffeur samen met de verkeersleiding naar een alternatief. Dit kan voor reizigers met een rolstoel ernstige gevolgen hebben, vooral wanneer zij afspraken hebben of op tijd ergens moeten zijn.

Uit cijfers van Keolis blijkt dat de klantenservice in 2025 vijftien klachten heeft ontvangen over de toegankelijkheid van de bussen in Almere. In 2026 gaat het tot nu toe om vier klachten. Dit suggereert dat het probleem al langer speelt, hoewel het aantal klachten dit jaar tot nu toe lager is. Op Facebook hebben meerdere mensen negatieve ervaringen gedeeld met de toegankelijkheid van de bussen in Almere. Volgens deze reageerders speelt het probleem al langer dan alleen de afgelopen maanden.

Toegankelijkheid van openbaar vervoer als maatschappelijke uitdaging

De problemen met de rolstoelplanken in Almere raken een groter maatschappelijk thema: de toegankelijkheid van openbaar vervoer voor mensen met beperkingen. In Nederland leven circa 3,5 miljoen mensen met een chronische aandoening of beperking. Hiervan hebben ongeveer 500.000 mensen een rolstoel nodig voor mobiliteit. Daarnaast zijn er tienduizenden ouders met kinderwagens en ouderen met rollators die afhankelijk zijn van goed functionerend openbaar vervoer.

De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verplicht vervoerders om hun diensten toegankelijk te maken voor mensen met beperkingen. Dit omvat fysieke toegankelijkheid, zoals oprijplaten en liften, maar ook dienstverlening, zoals assistentie bij in- en uitstappen. Voor busvervoer betekent dit dat rolstoelplanken, deuren en zitplaatsen zodanig moeten zijn ingericht dat iedereen kan reizen.

In de praktijk blijkt dit lastig uit te voeren. Veel bussen in Nederland stammen uit de jaren 2000 tot 2010 en zijn niet voorzien van moderne oprijplaten. Deze oudere bussen hebben vaak handmatig bedienbare planken of liften die regelmatig kapotgaan. Vervoerders moeten kiezen tussen het vervangen van hele vloten, wat miljoenkosten met zich meebrengt, of het onderhouden van oudere systemen die vaker kapotgaan.

Almere is een relatief jonge stad met een groeiende bevolking. De stad telt circa 220.000 inwoners en groeit jaarlijks met enkele duizenden. De stadsbussen zijn een belangrijk onderdeel van de openbare vervoersinfrastructuur, vooral voor mensen die niet zelfstandig kunnen rijden. Voor ouderen, mensen met beperkingen en gezinnen met jonge kinderen zijn de bussen vaak het enige vervoersmiddel om naar werk, school, medische afspraken en sociale activiteiten te gaan.

Keolis is een groot internationaal vervoersbedrijf dat in meerdere landen buslijnen exploiteert. In Nederland exploiteert Keolis buslijnen in onder meer Almere, Amsterdam, Utrecht en andere steden. Het bedrijf heeft contracten met gemeenten en provincies voor het verzorgen van openbaar vervoer. Deze contracten bevatten meestal eisen rond toegankelijkheid, puntualiteit en klantenservice. Keolis moet dus voldoen aan wettelijke vereisten en contractuele afspraken.

Oorzaken van defecten en onderhoudsuitdagingen

De defecten aan de rolstoelplanken hebben waarschijnlijk meerdere oorzaken. Ten eerste zijn veel bussen in de Nederlandse vloten oud. De gemiddelde leeftijd van een stadsbus in Nederland bedraagt 8 tot 10 jaar. Bussen van 10 tot 15 jaar oud hebben meer onderhoudsproblemen dan nieuwere bussen. Rolstoelplanken en liften zijn complexe mechanische systemen die veel worden gebruikt en dus sneller slijten.

Ten tweede is het onderhoud van bussen kostbaar. Een volledige revisie van een bus kost 50.000 tot 100.000 euro. Het vervangen van een rolstoelplank kost 5.000 tot 15.000 euro per bus. Voor een vervoerder met honderden bussen betekent dit jaarlijks aanzienlijke kosten. Vervoerders moeten constant afwegen tussen het investeren in nieuw materieel en het onderhouden van bestaand materieel.

Ten derde zijn er personeelstekorten in de bussector. Buschauffeurs zijn schaars in Nederland, en veel vervoerders hebben moeite om voldoende chauffeurs aan te trekken. Dit kan ertoe leiden dat onderhoud en controles worden uitgesteld omdat personeel niet beschikbaar is. Keolis geeft aan dat het nu maandelijkse controles gaat uitvoeren, wat suggereert dat dit voorheen minder frequent gebeurde.

De klachten op Facebook wijzen ook op een ander probleem: buschauffeurs verlenen niet altijd assistentie aan reizigers met beperkingen. Keolis stelt dat reizigers met een rollator of kinderwagen assistentie krijgen bij in- en uitstappen, als dat mogelijk en veilig is. Echter, uit de Facebook-reacties blijkt dat dit niet altijd gebeurt. Dit kan te maken hebben met onvoldoende training van chauffeurs, druk om op schema te blijven, of onvoldoende duidelijke richtlijnen.

Gevolgen voor reizigers met beperkingen

De defecte rolstoelplanken hebben directe gevolgen voor reizigers met beperkingen. Mensen in rolstoelen kunnen niet reizen wanneer een plank defect is. Dit is niet alleen ongemak, maar kan ernstige gevolgen hebben. Iemand die een medische afspraak moet halen, kan deze missen. Iemand die naar werk moet, kan zijn baan in gevaar brengen. Iemand die sociale contacten wil onderhouden, kan dit niet doen.

Voor mensen met beperkingen is openbaar vervoer vaak het enige vervoersmiddel. Zij kunnen niet zelfstandig autorijden en zijn afhankelijk van bussen, treinen en trams. Wanneer deze vervoermiddelen niet toegankelijk zijn, worden zij effectief uitgesloten van maatschappelijke deelname. Dit is niet alleen een praktisch probleem, maar ook een kwestie van gelijkheid en mensenrechten.

De situatie in Almere is niet uniek. In veel Nederlandse steden zijn er klachten over defecte rolstoelplanken en onvoldoende assistentie. Dit wijst op een structureel probleem in de Nederlandse bussector: vervoerders worstelen met het onderhouden van toegankelijke bussen terwijl de budgetten onder druk staan.

Vooruitzicht en vervolgstappen

Keolis heeft aangekondigd dat het tien defecte rolstoelplanken zo snel mogelijk zal repareren. Dit is een eerste stap, maar onvoldoende op lange termijn. De vervoerder zal moeten investeren in het vervangen van oudere bussen met nieuwere, meer betrouwbare oprijplaten. Dit vereist aanzienlijke investeringen, die waarschijnlijk moeten worden gefinancierd door hogere buskaarten of meer gemeentelijke subsidies.

Daarnaast zal Keolis het beleid rond assistentie opnieuw onder de aandacht moeten brengen bij medewerkers. Dit vereist training, duidelijke richtlijnen en monitoring. Buschauffeurs moeten weten wat van hen wordt verwacht en moeten de tijd krijgen om assistentie te verlenen zonder vertraging op te lopen.

Voor de gemeente Almere is dit een moment om kritisch te kijken naar de contractafspraken met Keolis. De gemeente kan eisen stellen rond onderhoud, controlefrequentie en assistentie. Ook kan de gemeente onderzoeken of het zinvol is om in nieuwer materieel te investeren.

Raadslid Croqué zal waarschijnlijk vervolgvragen stellen om te controleren of Keolis daadwerkelijk de maatregelen uitvoert. Dit is belangrijk om ervoor te zorgen dat de problemen niet terugkeren.

Voor reizigers met beperkingen is het belangrijk dat zij weten hoe zij klachten kunnen indienen en wat zij kunnen doen wanneer een rolstoelplank defect is. Keolis zou duidelijker moeten communiceren over dit onderwerp.