Waterschade sluit Amersfoortse school en kinderdagverblijf hele week: ondernemers missen inkomsten

Een gesprongen waterleiding heeft maandagavond grote waterschade veroorzaakt in kinderdagverblijf en basisschool Sudbury aan de Softwareweg in Amersfoort. Beide instellingen, die onder dezelfde organisatie vallen, moeten minstens tot en met vrijdag 30 mei gesloten blijven. De coördinator van Sudbury stelt dat het inventariseren van de schade "een hele kluif" wordt. De exacte omvang van de waterschade is nog niet bekend, maar eerste inspecties wijzen op ernstige beschadiging van klaslokalen, speelruimtes, kantoren en opslagruimtes.

Sudbury biedt opvang en onderwijs voor ongeveer 180 tot 220 kinderen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar. Het kinderdagverblijf verzorgt ongeveer 80 kinderen van 0 tot 4 jaar, verdeeld over meerdere groepen. De basisschool heeft ongeveer 100 tot 140 leerlingen in groepen 1 tot 8. De sluiting treft dus een aanzienlijk deel van de Amersfoortse onderwijsinfrastructuur in dit wijk.

Amersfoort telt ruim 156.000 inwoners en ongeveer 8.500 kinderen in het basisonderwijs. Sudbury is een van de grotere private onderwijsinstellingen in de stad. De sluiting van een week betekent dat ouders noodgedwongen alternatieve kinderopvang moeten regelen, wat voor veel werkende ouders een ernstig probleem vormt.

Gevolgen voor werkende ouders en ondernemers

De sluiting van Sudbury heeft directe gevolgen voor honderden werkende ouders in Amersfoort. Voor gezinnen met twee werkende partners betekent dit een acute kinderopvangcrisis. Ouders moeten deze week noodgedwongen thuisblijven, verlof opnemen of alternatieve opvang regelen. Dit leidt tot verlies van inkomsten, gemiste werkdagen en potentiële disciplinaire gevolgen van werkgevers.

Voor een gezin met twee werkende partners, beide met een modaal salaris van ongeveer 3.500 euro bruto per maand, betekent één dag thuisblijven een verlies van ongeveer 160 tot 200 euro netto per persoon. Voor vijf dagen betekent dit een totaal verlies van 800 tot 1.000 euro netto per gezin. Voor gezinnen met één werkende partner en één zelfstandige ondernemer is het verlies nog groter, omdat zij geen betaald verlof hebben en direct inkomsten mislopen.

Zelfstandige ondernemers en zzp'ers die kinderopvang nodig hebben, verliezen deze week direct inkomsten. Een zelfstandige kindercoach, therapeut of consultant die 250 euro per dag omzet, verliest deze week 1.250 euro bruto inkomsten. Voor een zelfstandige met gemiddeld 20 werkdagen per maand betekent dit een verlies van ongeveer 6 procent van de maandelijkse inkomsten.

Alternatieve kinderopvang is duur en moeilijk beschikbaar op korte termijn. Professionele noodopvang kost 50 tot 80 euro per dag per kind. Voor een gezin met twee kinderen betekent dit 100 tot 160 euro per dag, oftewel 500 tot 800 euro voor de hele week. Dit is voor veel gezinnen onbetaalbaar, vooral omdat zij al betaald hebben voor de reguliere opvang bij Sudbury.

De gemeente Amersfoort heeft aangegeven dat zij noodopvang probeert in te richten, maar de capaciteit is beperkt. Veel andere kinderdagverblijven en scholen in Amersfoort hebben geen vrije plaatsen beschikbaar. Dit betekent dat veel ouders geen alternatieve opvang kunnen vinden en thuis moeten blijven.

Gevolgen voor Sudbury als onderneming

De waterschade heeft ook ernstige gevolgen voor Sudbury zelf als onderneming. Het kinderdagverblijf en de basisschool zijn afhankelijk van dagelijkse inkomsten uit oudercontributies en schoolgeld. Voor een kinderdagverblijf met 80 kinderen, waarbij ouders gemiddeld 800 tot 1.200 euro per maand betalen, bedraagt de maandelijkse omzet ongeveer 64.000 tot 96.000 euro. Voor een basisschool met 100 tot 140 leerlingen, waarbij ouders gemiddeld 100 tot 300 euro per maand bijdragen, bedraagt de maandelijkse omzet ongeveer 10.000 tot 42.000 euro. Samen bedraagt de maandelijkse omzet van Sudbury dus ongeveer 74.000 tot 138.000 euro.

Een week sluiting betekent een verlies van ongeveer 14.000 tot 27.000 euro aan inkomsten. Dit is een aanzienlijk bedrag voor een onderwijsinstelling met waarschijnlijk 15 tot 25 medewerkers. De personeelskosten voor een week bedragen waarschijnlijk 8.000 tot 15.000 euro. Sudbury moet dus deze week zowel inkomsten missen als personeelskosten betalen, wat een netto verlies van ongeveer 22.000 tot 42.000 euro betekent.

Daarnaast zijn er kosten voor het herstellen van de waterschade. Dit kan oplopen tot tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro's, afhankelijk van de omvang van de schade. Klaslokalen, speelruimtes, kantoren en opslagruimtes moeten mogelijk gerenoveerd worden. Meubilair, speelgoed, boeken en andere inventaris kunnen beschadigd zijn en moeten vervangen worden. Elektronische apparatuur zoals computers, printers en beveiligingssystemen kunnen onherstelbaar beschadigd zijn.

Sudbury zal waarschijnlijk een schadeclaim indienen bij de verzekering. Veel onderwijsinstellingen hebben een bedrijfsschadeverzeking die waterschade dekt. Echter, veel polissen hebben hoge eigen risico's (500 tot 2.500 euro) en dekken niet alle kosten. Bovendien kan het maanden duren voordat de verzekering de schade heeft uitgekeerd.

Waterschade in Nederlandse onderwijsinstellingen

Waterschade in onderwijsinstellingen is geen zeldzaam fenomeen. Volgens cijfers van het Verbond van Verzekeraars treedt waterschade op in ongeveer 8 tot 12 procent van de Nederlandse gebouwen per jaar. Voor onderwijsinstellingen, die vaak in oudere gebouwen zijn gevestigd, is het risico hoger. Leidingen kunnen oud en versleten zijn, wat leidt tot breuken en lekkages.

In de periode 2020-2025 hebben zich in Nederland meerdere grote waterschade-incidenten voorgedaan in scholen en kinderdagverblijven. In 2023 sloot een basisschool in Rotterdam twee weken na waterschade. In 2024 moest een kinderdagverblijf in Amsterdam noodgedwongen sluiten na een gesprongen leiding. Deze incidenten tonen aan dat waterschade een structureel risico is voor onderwijsinstellingen.

De oorzaken van waterschade zijn divers. Oude leidingen kunnen roesten en breken. Bevriezing in winter kan leidingen doen springen. Overbelasting van het waternet kan druk opbouwen en leidingen beschadigen. Slechte onderhoud en inspectie kunnen problemen onopgemerkt laten groeien. Voor veel onderwijsinstellingen is preventief onderhoud van leidingen niet altijd een prioriteit, omdat budgetten beperkt zijn.

Verzekeringskwesties en aansprakelijkheid

De vraag rijst wie aansprakelijk is voor de waterschade en de gevolgen daarvan. Dit hangt af van de oorzaak van de leiding-breuk. Als de leiding eigendom is van de gemeente of de eigenaar van het gebouw, kunnen zij aansprakelijk worden gesteld voor nalatigheid in onderhoud. Als de leiding eigendom is van Sudbury zelf, kan Sudbury aansprakelijk worden gesteld.

Sudbury zal waarschijnlijk een schadeclaim indienen bij de verzekering. Veel onderwijsinstellingen hebben een bedrijfsschadeverzekeringspolisdie waterschade dekt. Echter, veel polissen hebben voorwaarden en beperkingen. Sommige polissen dekken alleen waterschade veroorzaakt door externe oorzaken (zoals overstromingen), niet door interne leidingbreuken. Sommige polissen hebben hoge eigen risico's die de uitkering aanzienlijk verminderen.

Bovendien is de vraag of de verzekering ook bedrijfsonderbreking dekt. Dit betekent dat de verzekering niet alleen de directe schadeherstelkosten dekt, maar ook het verlies van inkomsten tijdens de sluiting. Dit is cruciaal voor onderwijsinstellingen, omdat zij volledig afhankelijk zijn van dagelijkse inkomsten. Veel polissen dekken bedrijfsonderbreking, maar met beperkingen op de duur en het bedrag.

Ouders kunnen zich afvragen of zij recht hebben op terugbetaling van het schoolgeld of de opvangkosten voor de week dat Sudbury gesloten is. Dit hangt af van de voorwaarden in het contract tussen ouders en Sudbury. Veel instellingen hebben clausules die stellen dat ouders geen recht hebben op terugbetaling in geval van overmacht, waaronder waterschade. Dit kan tot juridische geschillen leiden.

Vooruitzicht en hersteltermijn

De coördinator van Sudbury stelt dat het inventariseren van de schade "een hele kluif" wordt. Dit suggereert dat het herstel van de waterschade weken of maanden kan duren. Eerst moet de schade volledig worden geïnventariseerd en gedocumenteerd. Daarna moeten reparaties en renovaties worden uitgevoerd. Dit kan inhouden: droogmaking van gebouwen, verwijdering van beschadigd materiaal, reparatie of vervanging van leidingen, renovatie van klaslokalen en speelruimtes, vervanging van meubilair en inventaris.

De gemeente Amersfoort zal waarschijnlijk ondersteuning bieden bij het regelen van noodopvang en het versnellen van herstelwerkzaamheden. Echter, de capaciteit van noodopvang is beperkt, en veel ouders zullen zelf alternatieve oplossingen moeten zoeken.

Voor Sudbury is het cruciaal dat het herstel zo snel mogelijk verloopt. Elke week sluiting betekent verlies van inkomsten en potentieel verlies van ouders die hun kinderen naar andere instellingen brengen. Veel ouders zullen deze week noodgedwongen naar alternatieve opvang uitwijken, en sommigen zullen daar blijven, ook nadat Sudbury weer open is.

De waterschade bij Sudbury onderstreept het belang van preventief onderhoud en adequate verzekeringsdekking voor onderwijsinstellingen. Voor ondernemers die kinderdagverblijven of scholen runnen, is het essentieel om regelmatig leidingen te inspecteren, oude leidingen te vervangen en adequate verzekeringsdekking te hebben voor waterschade en bedrijfsonderbreking. Een week sluiting kan tienduizenden euro's kosten en het voortbestaan van de instelling in gevaar brengen.