Samsung betaalt chipmedewerkers tot 350.000 euro bonus om staking af te wenden

Samsung heeft na maandenlange onderhandelingen een definitief akkoord bereikt met tienduizenden chipmedewerkers. Het Zuid-Koreaanse techbedrijf belooft 10,5 procent van de winst uit te keren aan werknemers van de chipsafdeling en verhoogt de salarissen gemiddeld met 6 procent. Chipmedewerkers kunnen bonussen ontvangen van omgerekend 120.000 tot 350.000 euro. Daarmee is een staking van achttien dagen afgewend, die vorige week nog dreigde en volgens analisten miljarden euro's zou hebben gekost.

Het akkoord is het resultaat van intensieve onderhandelingen tussen Samsung en vakbonden, waarbij de Zuid-Koreaanse regering zich rechtstreeks bemoeide. De regering vreesde dat een langdurige staking niet alleen Samsung, maar ook de Zuid-Koreaanse economie miljarden zou kosten. Samsung vertegenwoordigt ongeveer een vijfde van het bruto binnenlands product van Zuid-Korea en is cruciaal voor de export van het land. Een staking in de chipsector zou bovendien gevolgen kunnen hebben voor de wereldwijde levering van AI-chips, omdat Samsung de grootste producent van geheugenchips ter wereld is.

De onderhandelingen werden bemoeilijkt door een fundamenteel verschil van inzicht. Samsung wilde een groot deel van de recordwinsten opnieuw investeren om het bedrijf verder te laten groeien en zijn marktpositie te versterken. Chipmedewerkers daarentegen vonden dat zij meer moesten profiteren van de enorme winstgroei. Volgens Korea-kenner Casper van der Veen was dit een legitiem standpunt: "Normaal ligt de maximale bonus bij Samsung rond de helft van een jaarsalaris, maar medewerkers vonden dat bij een winstgroei van 750 procent ook meer naar het personeel mocht gaan."

De winstgroei van 750 procent is het gevolg van de wereldwijde AI-boom. Samsung profiteert enorm van de explosieve vraag naar geheugenchips, die essentieel zijn voor kunstmatige intelligentie, datacenters en cloud-computing. In 2025 behaalde Samsung een totale omzet van ongeveer 240 miljard dollar en een nettowinst van circa 45 miljard dollar, een stijging van ruim 300 procent ten opzichte van 2024. De chipsector is verantwoordelijk voor een groot deel van deze winsten. De vraag naar DRAM- en NAND-flashgeheugen is zo hoog dat Samsung de productie niet kan bijhouden, ondanks investeringen van tientallen miljarden dollar in nieuwe fabrieken.

Het akkoord voorziet niet alleen in hogere bonussen, maar ook in andere voordelen. Samsung helpt werknemers bij het kopen van een woning, een maatregel die volgens Van der Veen al gevolgen heeft voor de huizenprijzen rond de fabrieken. Dit is een praktische erkenning van het feit dat chipmedewerkers in Zuid-Korea, vooral in de regio's rond de fabrieken in Icheon en Hwaseong, te maken hebben met stijgende woonlasten. De gemiddelde huizenprijs in deze regio's is de afgelopen jaren met 40 tot 60 procent gestegen, deels door de sterke vraag naar arbeidskrachten in de chipsector.

De AI-boom en de chipcrisis

De onderhandelingen bij Samsung moeten worden begrepen tegen de achtergrond van de wereldwijde AI-boom en de daaruit voortvloeiende chipcrisis. Sinds de lancering van ChatGPT in november 2022 is de vraag naar geavanceerde chips explosief gestegen. Bedrijven als OpenAI, Google, Meta en Microsoft investeren miljarden in datacenters en AI-infrastructuur, wat leidt tot enorme vraag naar geheugenchips.

Samsung en zijn Zuid-Koreaanse concurrent SK Hynix zijn de twee grootste producenten van DRAM-geheugen ter wereld. Samen controleren zij ongeveer 70 procent van de wereldmarkt. De vraag overtreft het aanbod aanzienlijk, wat leidt tot hogere prijzen en recordwinstmarges. In 2025 stegen de prijzen voor DRAM-chips met ongeveer 35 procent en voor NAND-flashgeheugen met ongeveer 25 procent. Dit is uitzonderlijk voor een commoditymarkt waar prijzen normaal onder druk staan.

De chipcrisis heeft ook gevolgen voor andere sectoren. Autofabrikanten, smartphonemakers en computerproducenten kampen met tekorten en hogere kosten. Intel, de Amerikaanse chipfabrikant, heeft aangekondigd miljarden te investeren in nieuwe fabrieken, deels om minder afhankelijk te worden van Aziatische leveranciers. De Europese Unie heeft een miljardenprogramma gestart om de chipproductie in Europa uit te breiden. Dit alles onderstreept het strategische belang van chipproductie en de macht van bedrijven als Samsung.

Interne onvrede en ongelijkheid

Het akkoord met chipmedewerkers heeft echter geleid tot aanzienlijke onvrede bij andere afdelingen binnen Samsung. Werknemers die televisies, smartphones, huishoudelijke apparaten of consumentenelektronica maken, krijgen slechts enkele duizenden euro's extra. Dit staat in schril contrast met de bonussen van 120.000 tot 350.000 euro voor chipmedewerkers. Volgens Van der Veen zorgt dit voor "scheve gezichten": "Normaal zou je daar blij mee zijn, maar als collega's van een andere afdeling tot honderd keer meer krijgen, zorgt dat natuurlijk voor onvrede."

Deze ongelijkheid is niet alleen een kwestie van gevoelens. Zij weerspiegelt een fundamentele verschuiving in de waardecreatie binnen Samsung. De chipsector genereert veel hogere marges dan consumentenelektronica. DRAM- en NAND-flashgeheugen hebben winstmarges van 40 tot 60 procent, terwijl smartphones en televisies marges van 5 tot 15 procent hebben. Dit betekent dat chipmedewerkers inderdaad veel meer waarde creëren per uur werk dan collega's in andere afdelingen.

Toch voelt dit oneerlijk voor werknemers in andere afdelingen. Sommige medewerkers hebben zelfs een spoedrechtszaak aangespannen om het akkoord tegen te houden, hoewel de kans op succes klein is. Het risico is dat dit leidt tot verdere fragmentatie binnen Samsung en tot vakbonden die in andere afdelingen ook hogere eisen gaan stellen. Dit kan leiden tot een cascade van stakingen en onderhandelingen die Samsung miljarden kunnen kosten.

De situatie illustreert een breder probleem in de technologie-industrie: de groeiende kloof tussen werknemers in high-margin sectoren (chips, AI, cloud) en werknemers in low-margin sectoren (consumentenelektronica, retail). Dit kan leiden tot sociale onrust en arbeidsmarktspanningen.

Gevolgen voor de wereldwijde chipmarkt

De staking die Samsung heeft afgewend, zou ernstige gevolgen hebben gehad voor de wereldwijde chipmarkt. Een staking van achttien dagen zou betekenen dat Samsung gedurende die periode geen chips kan produceren. Gegeven dat Samsung ongeveer 40 procent van de wereldmarkt voor DRAM-geheugen controleert, zou dit leiden tot een plotseling aanbodtekort en sterke prijsstijgingen. Dit zou gevolgen hebben voor alle bedrijven die chips nodig hebben: computermakers, smartphonemakers, autofabrikanten, datacenters.

Een rechtbank had delen van de staking al verboden, wat aangeeft hoe ernstig de gevolgen zouden zijn. Dit is uitzonderlijk in Zuid-Korea, waar stakingsrecht sterk wordt beschermd. De rechtbank erkende dat een staking in de chipsector niet alleen Samsung, maar ook de nationale economie zou schaden. Dit onderstreept het strategische belang van chipproductie.

De afgewende staking illustreert ook de macht van werknemers in kritieke sectoren. Chipmedewerkers hebben aanzienlijke onderhandelingskracht omdat hun werk onvervangbaar is en omdat een staking enorme economische schade kan veroorzaken. Dit geeft hen leverage die werknemers in andere sectoren niet hebben. Dit kan leiden tot hogere lonen en betere arbeidsvoorwaarden in de chipsector, maar ook tot ongelijkheid met andere sectoren.

Gevolgen voor Nederlandse en Europese chipmakers

De situatie bij Samsung heeft ook gevolgen voor Nederlandse en Europese chipmakers. ASML, het Nederlandse bedrijf dat machines maakt voor chipproductie, profiteert van de investeringen die Samsung en andere chipmakers doen. ASML heeft orderboeken tot 2026 gevuld, wat aangeeft dat de vraag naar chipproductie-apparatuur zeer hoog is. De bonussen en salarisstoringen bij Samsung kunnen echter leiden tot hogere arbeidskosten in de chipsector, wat uiteindelijk doorwerkt in de prijzen van chips en chipproductie-apparatuur.

Voor Europese chipmakers als STMicroelectronics en NXP betekent de situatie bij Samsung dat zij ook met hogere arbeidskosten te maken krijgen. Vakbonden in Europa zullen waarschijnlijk wijzen op het Samsung-akkoord en hogere eisen stellen. Dit kan de competitiviteit van Europese chipmakers onder druk zetten, vooral omdat zij al te kampen hebben met hogere energiekosten en regelgeving.

De Europese Unie probeert de chipproductie in Europa uit te breiden met miljardenprogramma's, maar hogere arbeidskosten kunnen dit doel bemoeilijken. Chipfabrieken zijn arbeidsintensief en vereisen veel geschoolde werknemers. Als arbeidskosten in Europa stijgen, kan dit leiden tot verdere relocatie van chipproductie naar Azië, waar arbeidskosten lager zijn.

De komende maanden zullen uitwijzen of het Samsung-akkoord tot rust leidt of tot verdere onrust. Vakbonden in andere afdelingen van Samsung zullen waarschijnlijk hogere eisen gaan stellen, geïnspireerd door het succes van chipmedewerkers. Dit kan leiden tot nieuwe onderhandelingen en mogelijk stakingen. Samsung zal moeten balanceren tussen het behouden van werknemers en het beheersen van arbeidskosten.

Op wereldniveau zal de AI-boom waarschijnlijk aanhouden, wat betekent dat de vraag naar chips hoog blijft. Dit geeft chipmedewerkers aanzienlijke onderhandelingskracht. Andere chipmakers zullen waarschijnlijk soortgelijke akkoorden moeten sluiten om stakingen te voorkomen. Dit kan leiden tot structureel hogere arbeidskosten in de chipsector.

Voor ondernemers in aanverwante sectoren, zoals chipproductie-apparatuur, logistiek en onderdelen, betekent dit dat zij moeten rekenen op hogere kosten en mogelijk hogere prijzen voor chips. Dit kan gevolgen hebben voor de winstgevendheid van bedrijven die chips nodig hebben. Bedrijven zullen moeten zoeken naar manieren om efficiënter te werken of naar alternatieve leveranciers om kosten te beheersen.